W malinowym chruśniaku

W malinowym chruśniaku, przed ciekawym wzrokiem

Zapodziani po głowy, przez długie godziny

Zrywaliśmy przybyłe tej nocy maliny,

Palce miałaś na oślep skrwawione ich sokiem.

 

Bąk złośnik buczał basem, jakby straszył kwiaty,

Rdzawe guzy na słońcu wygrzewał liść chory,

Złachamaniałych pajęczyn skrzyły się wisiory,

I szedł tyłem na grzbiecie jakiś żuk kosmaty.

 

Duszno było od malin, któreś, szepcząc rwała,

A szept tylko wówczas nacichał w ich woni,

Gdym wargami wygarniał z podanej mi dłoni

Owoce, przepojone wonią twego ciała.

 

I stały się maliny narzędziem pieszczoty

Tej pierwszej, tej zdziwionej, która w całym niebie

Nie zna innych upojeń, oprócz samych siebie,

I chce się wciąż powtarzać dla własnej dziwoty.

 

I nie wiem, jak się stało, w którym oka mgnieniu,

Żeś dotkneła mi wargą spoconego czoła,

Porwałem twoje dłonie - oddałaś w skupieniu,

A chruśniak malinowy trwał ciąż dookoła.

                                                      Bolesław Leśmian

 

Dlaczego Leśmian?

   Ponieważ jest i będzie poetą zawsze aktualnym i potrzebnym niezależnie od czasu i pokoleń. Poezja    zachwytu i bólu, nadziei i tęsknoty, realna w nierealności i na odwrót. Barwna i czarno-biała, przepojona spokojem i ciszą we mgle, w której rozszalałe żywioły odprawiają swoje zmysłowe gusła. Prawdziwa tak, jak prawdziwe jest ludzkie życie.

   Poezja Leśmian jawi mi się jako synteza wszystkich sztuk, gdyż jego utwory powstają na podłożu konkretnych doznań, które poeta przekazuje mocą niezwykłego talentu, siły i wrażliwości. [...]

   Zastanawiam się jak to się stało, że Leśmian, którego życie było zupełnie inne niż moje, pisząc o sobie, pisał o mnie, o moim życiu...?

prof. Barbara Szubińska Rutkowska

(fragment wstępu do katalogu ,,Leśmianowi - Malinowy chruśniak", Zamość 2007, s.10)

 

Malinowy chruśniak czyli w Leśmianowskim ogrodzie świata

   Cykl erotyków W malinowym chruśniaku opublikował Leśmian w tomie Łąka wydanym w 1920 r. Był to drugi (po Sadzie rozstajnym - 1912 r.), obszerny tom wierszy, dojrzały i w przyjętej poetyce immanentnej przekazujący filozoficzną refleksję Leśmiana o szansach wspólczesnego człowieka na odkrycie i dotknięcie prawdy istnienia.

   Liryczny cykl erotyków, pomieszczony pomiędzy balladowymi opowieściami o bardziej epickim charakterze, równie silnie jak tamte osadzony jest w zielonym ogrodzie natury. ,,Malinowy chruśniak" stał się, obok tytułowej Łąki, emblematem poety, znakiem rozpoznawczym, reprezentatywnym dla wykreowanej przez artystę wizji świata.  Daje się go odczytać jako symboliczny skrót toposu świata - ogrodu, w którym poeta umieścił swoich bohaterów, zanurzając ich aż po głowy w zielonościach przyrody i przywracając ich pierwotnym prawom natury, z którymi człowiek współczesny zatracił więź w toku procesu cywilizacyjnego.

   Leśmian postawił na indywidualizm jednostki w poznawaniu i przeżywaniu świata, na  twórczą wartość tej jednostki w jej emocjonalnym doznawaniu istnienia. [...]

prof. Barbara Stelmaszczyk

(fragment wstępu do katalogu pt. ,,Leśmianowi - Malinowy chruśniak", Zamość 2007, s. 5-8)

 

    I Zamojskie Biennale Sztuki pt. ,,Malinowy chruśniak" inspirowane poezją Bolesława Leśmiana nawiązuje do kulturowych tradycji Zamościa, miasta wpisanego w 1992 r. na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury UNESCO. Jest też kontynuacją rozpoczętego w 2006 r. Programu pt. ,,Wracam, wracam po długiej rozłące... Leśmian" w ramach którego zorganizowana została wystawa pt. ,,Łąka" oraz sympozjum ,,Spotkanie z Leśmianem".

   Bolesław Leśmin w latach 1922 - 1935 mieszkał wraz z rodziną w Zamościu, prowadził kancelarię notarialną Sądu Okręgowege, tworzył. Tutaj powstał cykl wierszy do tomu ,,Napój cienisty", w Hrubieszowie pisał ,,Łąkę".

W wystawie ,,Malinowy chruśniach" zorganizowanej w Zamościu, w salach Muzeum, w terminie: wrzesień - listopad 2007 r. wzięli udział następujący artyści: Jagoda ADAMUS (Bielsko-Biała), Krzysztof Marek BĄK (Bielsko-Biała), Bogusław BODES (Zamość), Magdalena CYBULSKA (Warszawa), Eugeniusz DELEKTA (Bielsko-Biała), Antoni FAŁAT (Warszawa), Ryszard GANCARZ (Sandomierz), Małgorzata HOŁÓWKA (Kraków), Katarzyna HANDZLIK (Bielsko-Biała), Aneta JAŹWIŃSKA (Warszawa), Ivan KULIK (Łódź), Paweł LASIK (Warszawa), Maciej Eugeniusz MACIEJEWSKI, Nina MIRECKA-MACIEJEWSKA (Warszawa), Katarzyna ORTHWEIN (Warszawa), Irena POPIOŁEK (Kraków), Janusz POPŁAWSKI (Radom), Marek Jan RZEŹNIAK (Zamość), Bartłomiej SĘCZAWA (Miączyn), Marek SOŁOWIEJ (Zamość), Henryk SZKUTNIK (Zamość), Barbara SZUBIŃSKA (Warszawa), Dorota SZCZEPANOWSKA (Warszawa), Barbara TCHÓRZEWSKA-CZAJA (Zamość), Helena TCHÓRZEWSKA Wioryka ZAGÓROWSKA  (Warszawa), Kazimierz Gustaw ZEMŁA (Warszawa), Katarzyna ZWOLIŃSKA (Jazowsko), Elżbieta GNYP (kurator, Zamość).

 

 

 

Copyright © by Zamojskie Towarzystwo "RENESANS" 2011